Kinh Nghiệm Chọn Ngành Du Học Pháp

Chọn sai ngành khi đi du học không chỉ tốn kém hàng trăm triệu đồng mà còn lãng phí những năm tháng tuổi trẻ quý giá nhất. Tại Pháp, hệ thống giáo dục có sự phân hóa rất rõ rệt giữa nghiên cứu và thực hành, khiến nhiều sinh viên Việt Nam bị "sốc" ngay năm đầu tiên vì chọn nhầm hướng đi.

Dưới góc nhìn của những cựu du học sinh đã từng "trầy trật" vượt qua bậc Cử nhân và Thạc sĩ tại Pháp, JPF sẽ chia sẻ những kinh nghiệm chọn ngành học du học Pháp thực tế nhất. Bài viết này không chỉ giúp bạn chọn ngành mình thích, mà còn là chọn ngành để "sống sót" và thành công tại đất nước hình lục lăng.

‍

1. Hiểu rõ bản thân: Đừng chọn ngành chỉ vì cái tên "nghe sang"

Sai lầm kinh điển của 90% du học sinh là chọn ngành theo xu hướng hoặc nghe lời khuyên của người khác mà bỏ qua năng lực cốt lõi của bản thân.

Thực tế tại giảng đường Pháp (Amphithéâtre) rất khắc nghiệt. Bạn phải tự chủ hoàn toàn: tự tìm tài liệu, tự ghi chép và tư duy phản biện. Nếu không có đam mê thực sự, bạn sẽ rất dễ bỏ cuộc khi đối mặt với những kỳ thi cuối kỳ căng thẳng.

Để chọn đúng, hãy tự vấn bản thân 4 câu hỏi cốt tử sau:

• Sở trường: Mình học tốt kiểu tư duy Logic (Toán, Kỹ thuật) hay tư duy Xã hội (Luật, Văn học)? Lưu ý: Ngành Luật và Tâm lý tại Pháp cực kỳ nặng về ngôn ngữ.
• Phong cách học: Mình thích nghiên cứu lý thuyết hàn lâm (nên chọn Licence Générale ở Đại học tổng hợp) hay thích thực hành, "cầm tay chỉ việc" (nên chọn BUT, BTS hoặc Grande École)?
• Độ bền: Mình có đủ kiên nhẫn để theo đuổi ngành này ít nhất 3-5 năm không?
• Mục tiêu cuối cùng: Học để về Việt Nam nối nghiệp gia đình, hay học để định cư tại Pháp? (Mỗi mục tiêu sẽ dẫn đến một nhóm ngành khác nhau).

Lời khuyên từ JPF: Đừng chỉ nhìn vào tên ngành. Hãy tải chương trình học (Maquette pédagogique) trên web trường về và xem kỹ từng môn học. Có những ngành tên là "Kinh tế" nhưng lại học Toán cao cấp rất nhiều, nếu bạn sợ Toán thì đó là lựa chọn sai lầm.

Đọc thêm: Du học Pháp có những ngành nào? 

2. Năng lực tiếng Pháp: Yếu tố quyết định sự "sinh tồn"

Nhiều bạn lầm tưởng có bằng DELF B2 là đủ để học mọi ngành. Đây là một "cú lừa" thực tế. Kinh nghiệm chọn ngành học phù hợp khi du học Pháp chỉ ra rằng: Mỗi ngành đòi hỏi một trình độ ngôn ngữ khác nhau.

Sự chênh lệch giữa bằng cấp và thực tế

Môi trường Đại học công lập Pháp giảng viên nói rất nhanh, dùng nhiều thuật ngữ chuyên ngành và tiếng lóng.

• Nhóm ngành Kỹ thuật, IT, Toán, Kiến trúc: B2 là đủ để theo học vì ngôn ngữ chính là con số và hình vẽ.
• Nhóm ngành Kinh tế, Quản lý: Cần B2 cứng hoặc C1 vì phải viết luận và thuyết trình nhiều.
• Nhóm ngành Luật, Y Dược, Tâm lý, Văn học, Truyền thông: Bắt buộc phải có DALF C1 thực lực. Nếu chỉ có B2, bạn sẽ rất khó vượt qua năm nhất (L1) vì lượng từ vựng khổng lồ và yêu cầu lập luận chặt chẽ.

Giải pháp cho bạn:

Nếu tiếng Pháp chưa tốt (dưới B2), đừng vội vàng đăng ký vào thẳng chuyên ngành khó (như Luật hay Y). Hãy cân nhắc:

• Học 1 năm dự bị tiếng tại Pháp để làm quen môi trường.
• Chọn chương trình đào tạo bằng tiếng Anh (English-taught programs) tại các trường Thương mại (Business School) nếu tài chính cho phép.
• Chọn hệ IUT (Viện đại học công nghệ) với sĩ số lớp nhỏ, giáo viên kèm cặp sát sao hơn là vào Đại học tổng hợp.

3. Chọn hệ đào tạo phù hợp: Nghiên cứu hay Thực hành?

Một điểm đặc biệt của giáo dục Pháp mà ít du học sinh để ý khi chọn ngành, đó là sự phân chia giữa Hàn lâm (Générale) và Chuyên nghiệp (Professionnelle).

• Nếu bạn muốn đi làm ngay sau 3 năm: Hãy chọn học BUT (Bachelor Universitaire de Technologie) hoặc Licence Professionnelle. Chương trình này đào tạo nghề rất sát, nhiều thực tập, ra trường là có việc ngay.
• Nếu bạn muốn học lên Thạc sĩ, Tiến sĩ: Hãy chọn Licence Générale tại các trường Đại học tổng hợp (Université). Chương trình này nặng lý thuyết, tạo nền tảng tư duy để nghiên cứu sâu hơn.

Việc chọn sai hệ đào tạo (ví dụ muốn đi làm sớm nhưng lại lao đầu vào học Lý thuyết) sẽ khiến bạn chán nản và khó xin việc sau này.

4. Cân nhắc cơ hội việc làm và "thực tế tàn khốc" của thị trường

Đam mê là quan trọng, nhưng "cơm áo gạo tiền" là thực tế. Khi chọn ngành du học Pháp, bạn cần nhìn vào bảng danh sách các "Ngành nghề đang thiếu nhân lực" (Métiers en tension) tại Pháp.

Các nhóm ngành "khát" nhân lực (dễ xin việc và định cư):

Theo thống kê mới nhất và kinh nghiệm của cộng đồng du học sinh:

• Công nghệ thông tin (IT/Data/AI): Luôn đứng đầu bảng về nhu cầu tuyển dụng và mức lương.
• Kỹ thuật & Kỹ sư (Ingénieur): Cơ khí, Điện, Xây dựng, Năng lượng tái tạo.
• Kế toán - Kiểm toán (Comptabilité - Audit): Ngành này rất khô khan nhưng cực kỳ dễ kiếm việc tại Pháp (DSCG).
• Y tế & Chăm sóc xã hội: Điều dưỡng, hỗ trợ người cao tuổi.
• Chuỗi cung ứng (Logistics & Supply Chain): Pháp là trung tâm vận chuyển của Châu Âu.

Vai trò của Thực tập:

Tại Pháp, kỳ thực tập quan trọng hơn điểm số. Do đó:

• Hãy chọn những ngành học/trường học có chương trình Alternance (Vừa học vừa làm). Đây là con đường ngắn nhất để được doanh nghiệp giữ lại ký hợp đồng chính thức (CDI) sau khi tốt nghiệp.
• Nếu ngành bạn chọn (ví dụ: Triết học, Lịch sử nghệ thuật) rất khó xin thực tập, hãy chuẩn bị tinh thần cạnh tranh cực cao hoặc phải học lên Tiến sĩ.

5. Yếu tố địa lý: Chọn thành phố cũng là chọn tương lai

Đừng chỉ chăm chăm vào Paris. Chọn ngành học còn liên quan mật thiết đến vùng kinh tế.

• Ngành Hàng không - Vũ trụ: Nên chọn Toulouse (thủ phủ của Airbus).
• Ngành Rượu vang & Du lịch: Nên chọn Bordeaux hoặc Lyon.
• Ngành IT & Startup: Paris hoặc Grenoble (thung lũng Silicon của Pháp).

Chọn đúng "thủ phủ" của ngành học sẽ giúp bạn tiếp cận được mạng lưới doanh nghiệp dày đặc, dễ xin thực tập và tiết kiệm chi phí sinh hoạt hơn so với việc chen chúc tại thủ đô.

Tham khảo cách chọn vùng du học Pháp TẠI ĐÂY.

Không có công thức chung cho việc chọn ngành, cũng không có ngành nào là "hoa hồng" trải sẵn. Kinh nghiệm chọn ngành học phù hợp khi du học Pháp cốt lõi nằm ở việc cân bằng giữa năng lực bản thân, khả năng ngôn ngữ và nhu cầu thị trường.

Nếu bạn vẫn đang đứng giữa ngã ba đường, chưa biết hồ sơ của mình phù hợp với ngành nào hay trường nào tại Pháp, đội ngũ chuyên gia tại JPF luôn sẵn sàng lắng nghe và định hướng lộ trình cá nhân hóa nhất cho bạn. Một lựa chọn đúng hôm nay sẽ kiến tạo nên tương lai vững chắc ngày mai.