Top 4 Giải Thưởng Văn Học Pháp Danh Giá Nhất

1. Giải thưởng văn học Pháp Le Prix Goncourt 

Trong hệ thống giải thưởng văn học, Prix Goncourt chính là "chén thánh" mà bất cứ người cầm bút nào cũng khao khát. Giải được thành lập vào năm 1903 theo di nguyện của hai anh em nhà văn Edmond và Jules de Goncourt.

Mỗi năm, các thành viên của Viện Hàn lâm Goncourt sẽ họp mặt tại nhà hàng Drouant danh tiếng ở Paris để bỏ phiếu kín lựa chọn tác phẩm đoạt giải. Qua nhiều vòng bỏ phiếu kín gay cấn, kết quả sẽ được công bố vào bữa trưa đầu tiên của tháng 11. Giải thưởng Goncourt chỉ được trao cho mỗi nhà văn một lần, duy chỉ có trường hợp của nhà văn Romain Gary đã nhận giải 2 lần vào năm 1956 và 1975.

Điều thú vị nhất của Goncourt là giá trị tiền thưởng chỉ mang tính tượng trưng: 10 Euro. Hầu hết các nhà văn đều đóng khung tấm séc này làm kỷ niệm. Tuy nhiên, giá trị thực sự nằm ở dải băng đỏ (Bandeau rouge) bọc ngoài cuốn sách. Một cuốn tiểu thuyết Pháp đạt giải Goncourt mặc định sẽ bán được từ 300.000 đến 400.000 bản, lập tức trở thành best-seller toàn cầu.

Các tác phẩm Goncourt tiêu biểu đã xuất bản tại Việt Nam:

• Bờ biển Syrtes - Julien Gracq (Goncourt 1951)
• Rễ trời - Romain Gary (Goncourt 1956)
• Đêm thiêng - Tahar Ben Jelloun (Goncourt 1987)
• Mặt trời nhà Scorta - Laurent Gaudé (Goncourt 2004)
• Không khóc - Lydie Salvayre (Goncourt 2014)

Đọc thêm: 9 cuốn tiểu thuyết tiếng Pháp không thể bỏ qua 

2. Giải thưởng văn học Pháp Le Prix Femina

Chỉ 1 năm sau khi Goncourt ra đời, Prix Femina xuất hiện (1904) như một cuộc cách mạng văn học. 22 nữ cộng tác viên của tạp chí La Vie heureuse đã lập ra giải thưởng này nhằm tạo nên một đối trọng với Goncourt – hội đồng khi ấy 100% là nam giới và có xu hướng gạt bỏ các tác phẩm của phụ nữ.

Điểm đặc biệt của Prix Femina là hội đồng giám khảo gồm toàn các nhà văn nữ, tuy nhiên giải thưởng không giới hạn giới tính của đối tượng nhận. Lăng kính mềm mại của phái nữ đã giúp phát hiện ra những tác phẩm có giá trị nhân văn sâu sắc.

Không chỉ tôn vinh nghệ thuật, giải thưởng còn thúc đẩy sự hiện diện và tiếng nói của phụ nữ trong đời sống văn học và phê bình nghệ thuật tại Pháp. 

Một số tác phẩm văn học Pháp từng đoạt giải thưởng Le Prix Femina đã được xuất bản tại Việt Nam:

• Đến ngọn hải đăng (To the Lighthouse) - Virginia Woolf (Femina Étranger 1928)
• Yersin: Dịch hạch & thổ tả - Patrick Deville (Femina 2012)

Đọc thêm: Các nhà văn Pháp đoạt giải Nobel Văn học 

3. Giải thưởng văn học Pháp Renaudot

Prix Renaudot, hay còn gọi là Giải thưởng Théophraste Renaudot, là một trong những giải thưởng văn học Pháp uy tín, được thành lập vào năm 1926 bởi mười nhà báo và nhà phê bình văn học. Tên giải thưởng được đặt theo Théophraste Renaudot - cha đẻ của ngành báo chí Pháp.

Trong hệ thống văn học Pháp, Prix Renaudot thường được xem là “người bạn đồng hành” của Prix Goncourt. Hai giải thưởng này được công bố cùng thời điểm và tại cùng địa điểm - nhà hàng Drouant ở Paris, tạo nên một sự kiện văn học được giới chuyên môn và công chúng đặc biệt quan tâm mỗi năm.

Ra đời với mục tiêu tôn vinh những tác phẩm mang tinh thần đổi mới, giải Renaudot hướng đến các giọng văn sáng tạo, đột phá và không bị ràng buộc bởi các khuôn mẫu truyền thống. Nhờ đó, nhiều tác phẩm đoạt giải thưởng văn học Pháp này đã góp phần làm phong phú thêm diện mạo của văn học đương đại, đồng thời mở ra những hướng đi mới trong sáng tác.

Các tác phẩm Renaudot tiêu biểu đã xuất bản tại Việt Nam:

• Charlotte - David Foenkinos (Renaudot 2014)
• Dựa trên một câu chuyện có thật - Delphine de Vigan (Renaudot 2015)
• Cuộc trốn chạy của Josef Mengele - Olivier Guez (Renaudot 2017)
• Dòng máu cao quý - Amélie Nothomb (Renaudot 2021)

Có thể bạn quan tâm: Du học Pháp ngành Khoa học xã hội và nhân văn 

4. Giải thưởng văn học Pháp Prix Médicis 

Trong hệ thống giải thưởng danh giá của văn học Pháp, Prix Médicis (thành lập vào năm 1958 bởi Gala Barbisan và Jean-Pierre Giraudoux) được xem là một “làn gió khác biệt”. Giải thưởng này hướng tới việc tôn vinh những tác phẩm táo bạo, sáng tạo, thường nằm ngoài dòng văn học chính thống, đặc biệt là của các tác giả mới nổi hoặc chưa được đánh giá đúng với giá trị thực.

Mỗi năm, giải thưởng Prix Médicis được trao cho một tiểu thuyết, tập truyện ngắn hoặc tác phẩm văn xuôi xuất sắc. So với nhiều giải thưởng văn học Pháp khác, Médicis nổi bật nhờ tinh thần cởi mở và tiên phong trong việc phát hiện những giọng văn mới. Đáng chú ý, giải thưởng này cũng có tỷ lệ nữ tác giả đoạt giải khá cao, chỉ đứng sau Prix Femina.

Qua thời gian, giải Médicis đã mở rộng thêm nhiều hạng mục nhằm tôn vinh đa dạng thể loại:

• Prix Médicis: hạng mục chính dành cho tiểu thuyết (từ khi thành lập)
• Prix Médicis étranger: dành cho tác phẩm nước ngoài (từ năm 1970)
• Prix Médicis essai: dành cho tiểu luận (từ năm 1985)

Từ năm 2025, nhờ sự bảo trợ của Quỹ GRoW @ Annenberg, giải thưởng còn hỗ trợ kinh phí dịch sang tiếng Anh các tác phẩm đoạt giải, góp phần lan tỏa văn học Pháp ra quốc tế và tăng cường giao lưu văn hóa giữa các quốc gia.

Các tác phẩm đạt giải Médicis đã xuất bản tại Việt Nam:

• Tên của đóa hồng (The Name of the Rose) - Umberto Eco (Médicis Étranger 1982)
• Chuyến đi về phía đông - Christine Angot (Médicis Étranger 2021)
• Không thể từ biệt - Han Kang (Médicis Étranger 2023 - Tác giả đoạt giải Nobel Văn học 2024)

Đọc thêm: 5 tác phẩm văn học Pháp nổi tiếng tại Việt Nam 

Trên đây là 4 giải thưởng văn học Pháp danh giá, góp phần tạo nên diện mạo đặc sắc của nền văn học Pháp. Cũng như đất nước và con người Pháp, văn học nơi đây vừa tinh tế, sâu sắc, vừa chân thực và giàu cảm xúc.

Nếu bạn muốn khám phá sâu hơn về văn học Pháp, đồng thời nâng cao khả năng ngôn ngữ của mình, đừng quên theo dõi các bài viết tiếp theo của JPF để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích về tiếng Pháp, văn hóa và cơ hội học tập tại Pháp.

‍