Mở đầu danh sách danh nhân Pháp tiêu biểu chính là cặp vợ chồng nhà khoa học Pierre Curie (1859 - 1906) và Marie Curie (1867 - 1934). Mối tình khoa học của họ bắt đầu tại Paris khi hai người gặp nhau vào năm 1894 và chính thức kết hôn vào tháng 7/1895, khởi đầu cho chuỗi phát minh làm thay đổi nền vật lý và y học hiện đại.
Marie Curie sinh ra tại Warsaw (Ba Lan) với tên khai sinh Maria Skłodowska. Với khát vọng tri thức, bà vượt ngàn dặm đến Paris để theo học tại Đại học Sorbonne. Năm 1898, Pierre và Marie Curie làm chấn động giới khoa học khi công bố phát hiện hai nguyên tố phóng xạ mới: Polonium (được Marie đặt tên nhằm tưởng nhớ quê hương Ba Lan) và Radium.
Năm 1903, hai vợ chồng cùng nhà khoa học Henri Becquerel vinh dự nhận giải Nobel Vật lý nhờ những công trình nghiên cứu hiện tượng phóng xạ. Sau bi kịch Pierre qua đời trong một tai nạn giao thông tại Paris năm 1906, Marie Curie nén đau thương để tiếp tục công trình dở dang. Bà trở thành nữ giáo sư đầu tiên giảng dạy tại Đại học Sorbonne và tiếp tục nhận giải Nobel Hóa học vào năm 1911 nhờ việc tinh chế thành công Radium tinh khiết.
Tính đến nay, Marie Curie vẫn giữ kỷ lục là người duy nhất trong lịch sử giành hai giải Nobel ở hai lĩnh vực khoa học tự nhiên khác nhau (Vật lý và Hóa học). Truyền thống tri thức gia đình tiếp tục được con gái lớn của họ, Irène Joliot-Curie, nối nghiệp khi bà đoạt giải Nobel Hóa học năm 1935 cùng chồng Frédéric Joliot-Curie.
Ngày 20/4/1995, nhằm vinh danh những cống hiến kiệt xuất cho nhân loại, hài cốt của Pierre và Marie Curie được trang trọng di dời vào Điện Panthéon tại Paris. Marie Curie trở thành người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử được an táng tại "ngôi đền danh nhân" này dựa trên chính những thành tựu khoa học độc lập của mình.
Đọc thêm: 5 nhà khoa học Pháp lỗi lạc nhất lịch sử thế giới
Claude Monet là một trong những danh nhân Pháp đặt nền móng cho trường phái Ấn tượng (Impressionism). Sinh ra tại Paris nhưng lớn lên ở thành phố cảng Le Havre (vùng Normandy), Monet may mắn gặp gỡ họa sĩ Eugène Boudin, người đã truyền cảm hứng để ông bước ra khỏi phòng tranh truyền thống, vẽ trực tiếp ngoài trời nhằm bắt trọn sự biến chuyển từng khoảnh khắc của thiên nhiên.
Năm 1874, Monet cùng các hoạ sĩ đồng nghiệp tổ chức triển lãm đầu tiên của nhóm Impressionism. Tại đây, ông giới thiệu bức tranh trứ danh Impression, soleil levant (Ấn tượng, mặt trời mọc). Thay vì chú trọng từng đường nét và chi tiết, Monet tập trung ghi lại ánh sáng, màu sắc và sự thay đổi của cảnh vật theo thời gian. Sau đó, tên của tác phẩm được dùng để gọi cả trường phái nghệ thuật.
Từ năm 1883, Monet chuyển đến sống và làm việc tại Giverny, nơi ông tự tay thiết kế khu vườn kiểu Nhật nổi tiếng và trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều kiệt tác như Đống rơm (Les Meules), Cây dương (Les Peupliers), Nhà thờ lớn Rouen (La Cathédrale de Rouen) và đặc biệt là Hoa súng (Nymphéas).
Gia đình cũng xuất hiện trong nhiều tác phẩm của Monet. Con trai cả Jean Monet từng là hình mẫu quen thuộc trong tranh của cha, trong đó có: Jean Monet trên con ngựa gỗ (1872) và Người phụ nữ với chiếc dù (1875). Cuối đời, dù bị đục thủy tinh thể nghiêm trọng, ông vẫn kiên trì sáng tác và trao tặng chính phủ Pháp các bức Hoa súng khổ lớn (hiện trưng bày tại Bảo tàng Orangerie). Claude Monet qua đời ngày 5/12/1926, thọ 86 tuổi, để lại di sản nghệ thuật vô giá cho văn hoá Pháp.
Đọc thêm: Những họa sĩ Pháp nổi tiếng có thể bạn chưa biết (phần 2)
Simone Veil (1927 – 2017) là một trong những danh nhân Pháp nhận được sự kính trọng sâu sắc nhất từ công chúng nhờ cuộc đời kiên cường và những cải cách xã hội mang tính bước ngoặt.
Sinh ra tại Nice trong một gia đình người Pháp gốc Do Thái với tên khai sinh Simone Jacob, cuộc đời bà rẽ sang bi kịch vào năm 1944 khi mới 16 tuổi: bà cùng mẹ và chị gái bị phát xít Đức bắt giam và đưa đến trại tập trung khét tiếng Auschwitz-Birkenau. Dù may mắn sống sót qua thảm họa Holocaust, Simone Veil trở thành trẻ mồ côi khi cả cha, mẹ và anh trai đều bỏ mạng trong chiến tranh.
Vượt qua nỗi đau thương mất mát, bà trở về Pháp học ngành Luật tại Sciences Po, trở thành thẩm phán và sau đó được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Y tế Pháp dưới thời Tổng thống Valéry Giscard d'Estaing. Năm 1975, vượt qua sự chống đối gay gắt từ các lực lượng bảo thủ, bà đã bảo vệ thành công dự luật hợp pháp hóa việc phá thai tại Pháp, được lịch sử ghi nhận với tên gọi Đạo luật Veil (Loi Veil). Tác phẩm pháp lý này đã giải phóng hàng triệu phụ nữ Pháp khỏi những nguy hiểm của việc phá thai chui, khẳng định quyền tự chủ trên chính cơ thể mình.
Năm 1979, Simone Veil được bầu làm Chủ tịch đầu tiên của Nghị viện châu Âu sau cuộc bầu cử trực tiếp, đồng thời trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ chức vụ này. Năm 2008, bà được bầu vào Viện Hàn lâm Pháp (Académie française) – cơ quan ngôn ngữ và văn học cao quý nhất quốc gia – trở thành 1 trong 6 người phụ nữ hiếm hoi có được vinh dự này tính đến năm 2010. Sau khi bà qua đời năm 2017, Tổng thống Emmanuel Macron đã quyết định đưa hài cốt của Simone Veil và chồng bà vào Điện Panthéon, tôn vinh bà như một biểu tượng bất diệt của tinh thần Cộng hòa.
Có thể bạn quan tâm: 9 “Nàng Thơ” Biểu Tượng Của Văn Hoá Đại Chúng Pháp (Phần 1)
Jean-Jacques Rousseau (1712 - 1778) sinh tại Geneva (Thụy Sĩ), nhưng toàn bộ sự nghiệp tư tưởng, sáng tác và ảnh hưởng của ông lại gắn liền sâu sắc với văn hoá Pháp và phong trào Khai sáng (Siècle des Lumières).
Tuổi thơ của Rousseau trải qua nhiều biến động. Năm 16 tuổi, ông rời Geneva, bắt đầu cuộc sống phiêu bạt tại Pháp. Bước ngoặt đến khi ông gặp Baronne de Warens, người cho Rousseau nơi nương náu, giao cho ông công việc và đặc biệt tạo điều kiện để ông tiếp tục học tập. Từ một cậu bé gần như chưa từng đến trường, Rousseau vươn lên trở thành một triết gia, học giả và văn sĩ.
Năm 1762, Rousseau xuất bản hai tác phẩm quan trọng là Khế ước xã hội (Du Contrat social) và Émile. Trong Khế ước xã hội, ông lập luận rằng quyền lực chính đáng phải xuất phát từ ý chí của nhân dân, với tư tưởng nổi tiếng: “Con người sinh ra tự do, nhưng đâu đâu cũng bị xiềng xích.” Trong Émile, ông bàn về giáo dục và đề cao việc tôn trọng sự phát triển tự nhiên của trẻ thay vì áp đặt những khuôn mẫu có sẵn.
Những quan điểm táo bạo khiến Rousseau vấp phải sự phản đối ở cả Paris và Geneva, buộc ông phải rời Pháp để tránh bị bắt. Tuy nhiên, tư tưởng về tự do và chủ quyền nhân dân của ông tiếp tục được lưu truyền và có ảnh hưởng đến Cách mạng Pháp năm 1789. Năm 1794, hài cốt Rousseau được đưa vào Panthéon, nơi ông được an nghỉ cùng nhiều nhân vật có ảnh hưởng trong lịch sử nước Pháp.
Có thể bạn quan tâm: 10 Phát Minh Vĩ Đại Của Nước Pháp Làm Thay Đổi Thế Giới
.webp)
Danh nhân Pháp Victor Hugo (1802 - 1885) là nhà thơ, nhà viết kịch và tiểu thuyết gia, đồng thời là một trong những gương mặt tiêu biểu của chủ nghĩa lãng mạn Pháp. Với một sự nghiệp kéo dài nhiều thập kỷ, Hugo để lại dấu ấn sâu sắc trong văn học và đời sống xã hội Pháp.
Tên tuổi ông được biết đến rộng rãi qua hai tiểu thuyết nổi tiếng Nhà thờ Đức Bà Paris (1831) và Những người khốn khổ (1862). Cả hai tác phẩm đều nhiều lần được chuyển thể thành điện ảnh, sân khấu và nhạc kịch. Đặc biệt, “Nhà thờ Đức Bà Paris” còn giông hồi chuông thức tỉnh công chúng Pháp về tình trạng xuống cấp của kiến trúc Gothic trung cổ. Nhờ sức ảnh hưởng của cuốn sách, chính phủ Pháp đã phát động dự án trùng tu quy mô lớn Nhà thờ Đức Bà.
Không chỉ dừng lại ở những trang sách, Victor Hugo còn sử dụng văn chương để chiến đấu nhân quyền. Ông phản đối cuộc đảo chính của Louis-Napoléon Bonaparte năm 1851 và chấp nhận sống lưu vong trong gần 20 năm sau đó. Ông cũng kiên trì lên tiếng chống án tử hình và bảo vệ những người yếu thế trong xã hội.
Khi Hugo qua đời ngày 22/5/1885, chính phủ Pháp đã tổ chức quốc táng cho ông. Hơn 2 triệu người dân đã xuống đường Paris tiễn đưa linh cữu ông từ Khải Hoàn Môn về an nghỉ tại Điện Panthéon.
Đọc thêm: Victor Hugo: Đại Văn Hào Pháp Và Biểu Tượng Văn Học Thế Giới
Những câu chuyện về các danh nhân Pháp cũng cho thấy một góc nhìn thú vị về nước Pháp. Và càng tìm hiểu, bạn càng có thêm nhiều điều để khám phá về văn hóa Pháp. Theo dõi JPF để không bỏ lỡ những bài viết tiếp theo về văn hoá Pháp và các nội dung học tiếng Pháp hữu ích nhé.
Vui lòng xoay dọc màn hình để có trải nghiệm tốt nhất
